Đơn vị xây dựng bản đồ sạt lở lên tiếng về việc “cảnh báo mà không ai nghe” (1)

Các cụm từ “bản đồ sạt lở,” “phân vùng cảnh báo trượt lở,” “người được chuyển giao,” “chủ quan,” … dịch sang tiếng Anh thế nào? Hãy tham khảo bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!

*Giọng đọc độc giả Đào Mai Quyên:

LAO ĐỘNG) – PGS.TS Trần Tân Văn, Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cho biết, tại các tỉnh miền Trung, các chuyên gia đã điều tra hiện trạng, phân vùng cảnh báo trượt lở (2) từ những năm 2016 đến 2019, nhằm đưa ra cảnh báo những khu vực có nguy cơ trượt lở đất đá cao.

Đơn cử như ở khu vực Rào Trăng 3, huyện Phong Điền (Thừa Thiên-Huế) (3), chuyên gia dựa vào trước hết là hiện trạng trượt lở đã và đang xảy ra ở đó. Có một thực tế là từ trước khi có đợt mưa lũ lớn này thì ở các khu vực đó đã và đang xảy ra trượt lở rồi.

Sau đó, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản đã chuyển giao kết quả điều tra (4) hiện trạng, phân vùng cảnh báo trượt lở cho các địa phương, lần gần đây nhất (5) là khoảng tháng 6.2020. Các tỉnh khác như Quảng Bình, Quảng Trị hay Quảng Nam-Đà Nẵng thì sớm hơn, khoảng những năm 2017, 2018 và 2019.

Như vậy, thảm họa sạt lở đã được báo trước. Vậy tại sao lại không có một sự ứng phó phù hợp nhằm giảm những mất mát, thiệt hại khi thảm họa xảy ra?

Trước câu hỏi này, Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản lắc đầu: “Có thể là kết quả còn tương đối khó hiểu (6) đối với người sử dụng, hoặc chưa chuyển giao được một cách rộng khắp đến mọi đối tượng là cộng đồng địa phương ở các cấp huyện, xã hoặc làng bản,” ông nhận định.

Ông cũng cho rằng về phía người được chuyển giao (7) có thể thấy khó tiếp thu, hoặc chủ quan vì những năm trước trượt lở ít xảy ra hơn (8), hoặc có nhiều việc khác cần phải làm (9) hơn mà chưa để ý một cách đúng mức…

Hiện nay Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đã xây dựng được các bản đồ hiện trạng trượt lở ở 22 tỉnh và phân vùng cảnh báo trượt lở ở 15 tỉnh.

“Cảnh báo thực ra cũng là một dạng dự báo (10), chúng ta biết là trượt lở, lũ quét có thể sẽ xảy ra ở một số vị trí, một số diện tích, chúng ta chỉ chưa đủ khả năng dự báo là khi nào thôi,” PGS Văn cho biết.

Trước đó, trao đổi với báo Lao Động, GS.TS Vũ Trọng Hồng, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch Hội Thủy lợi Việt Nam, cho biết các nhà khoa học đã nói nhưng không ai nghe.

“Sạt lở đất đã được cảnh báo rồi, Viện Nghiên cứu Địa chất và Khoáng sản đã có báo cáo từ năm 2019, đến tháng 6.2020 đưa ra bản đồ sạt lở, nhưng tỉnh Thừa Thiên Huế không triển khai,” GS Hồng nói.

Nguồn: https://laodong.vn/moi-truong/don-vi-xay-dung-ban-do-sat-lo-len-tieng-ve-viec-canh-bao-ma-khong-ai-nghe-849994.ldo


*Ghi chú:

Nhằm giúp cho bản dịch tiếng Anh dễ đọc hơn, chúng tôi có điều chỉnh nhẹ cấu trúc bản tin khi dịch, cũng như sử dụng một số từ ngữ mang tính chất giải thích, nhưng không làm thay đổi nội dung.

(1) bản đồ sạt lở… cảnh báo mà không ai nghe: Cụm từ “bản đồ sạt lở có thể dịch theo cách thông thường là “map of landslide-prone areas”. Tuy nhiên, từ thường dùng trong ngành địa chất là “landslide hazard map”. Có thể nhiều người dùng từ “landslide risk map” nhưng có một điểm nhỏ cần lưu ý phân biệt là từ “hazard” trong cụm từ này chỉ tình trạng nguy cơ sạt lở nói chung, còn với từ “risk,” người ta dùng trong cụm từ này khi nói về sạt lở gây tổn thất về sinh mạng, tài sản. Từ “nghe” ở đây không nhất thiết dùng từ “listen to,” có nhiều từ thay thế phổ biến như “to attend to,” “to pay attention to,” “to give consideration” hoặc “to heed”.

(2) phân vùng cảnh báo trượt lở: Cụm từ “phân vùng” có thể dịch là “to zone” hoặc “to demarcate”. Thuật ngữ thường dùng là “landslide risk zoning”.

(3) ở khu vực Rào Trăng 3, huyện Phong Điền (Thừa Thiên-Huế): Trong bản dịch, chúng tôi thêm một chú thích trong ngoặc để chỉ đây là nơi mới xảy ra sạt lở chết người.

(4) kết quả điều tra: Với cụm từ “kết quả,” việc sử dụng từ “findings” thích hợp hơn.

(5) lần gần đây nhất: Trong ngữ cảnh này, “lần gần đây nhất được hiểu là “lần chuyển giao gần nhất,” tức the latest handover”. Xin phép lưu ý thêm là trong câu này, chúng tôi sử dụng cấu trúc cụm phân từ (còn gọi là thể tuyệt đối), khi dịch “the latest handover being in June 2020”.

(6) tương đối khó hiểu: Cụm từ “khó hiểu có thể dịch “difficult to understand hoặc incomprehensible” hoặc “of low readability”.

(7) người được chuyển giao: Gợi ý sử dụng cụm từ target beneficiaries”.

(8) chủ quan vì những năm trước trượt lở ít xảy ra hơn: Cụm từ “chủ quan” sử dụng khá đa nghĩa trong tiếng Việt, nhưng trong ngữ cảnh này, có thể hiểu là “negligent,” tức là khinh suất. Tổ hợp từ “might be negligent as well được sử dụng với hàm nghĩa tức giận.

(9) có nhiều việc khác cần phải làm: Gợi ý sử dụng cụm từ “other priorities cho sát nghĩa ngữ cảnh này.

(10) thực ra cũng là một dạng dự báo: Cụm từ “thực ra” có nghĩa là “về bản chất,” tức “by nature”.

*Bài dịch gợi ý:

Disaster-hit provinces fail to heed landslide hazard map

(LAO DONG) – Provinces in Central Vietnam that have been hammered by recent disasters failed to heed warnings from a landslide hazard map made available to them by the Vietnam Institute of Geological Sciences, said the institute’s leader.

Associate Professor Tran Tan Van, director of the institute, said experts had conducted surveys between 2016 and 2019 and demarcated areas prone to landslides to serve as warnings about such risks.

At Rao Trang 3 in Thua Thien-Hue Province’s Phong Dien District, which was struck by a recent landslide with scores of people killed or still missing, experts had observed landslides and rockslides that had occurred prior to recent downpours and flooding.

The Vietnam Institute of Geological Sciences then transferred the findings of the survey enclosed with warnings of landslides to the relevant localities, the latest handover being in June 2020, the institute’s leader said.

Warnings for other provinces and cities like Quang Binh, Quang Tri, Quang Nam and Danang had even been issued earlier, between 2017 and 2019.

As such, fatal landslides had been forecasted, which raises the question why no effective preparatory measures were taken to mitigate losses of life and property.

Pressed with the question, the institute’s leader shook his head.

“It’s possible that the findings were rather incomprehensible to users, or that such findings have not been widely diffused to local communities from districts down to communes and villages,” he said.

The target beneficiaries may find the findings difficult to understand, he said. Or they might be negligent as well because landslides were fewer in previous years, or because they had other priorities to assume, thus failing to properly attend to the warnings.

The Vietnam Institute of Geological Sciences has now created landslide hazard maps for 22 provinces and landslide risk zoning maps for 15 provinces.

“Warnings by nature are a way of forecasting; we understand that landslides and flash floods may occur at some sites or some areas, but we cannot pinpoint when,” the associate professor said.

In an encounter with Lao Dong newspaper, Professor Vu Trong Hong, former Deputy Minister of Agriculture, and president of the Vietnam Water Resources Association, said that scientists had sounded the alarm bell, but no one took it seriously.

“Landslide warnings were given; the Vietnam Institute of Geological Sciences has issued reports since 2019, and in June 2020 it provided the landslide hazard map, but Thua Thien-Hue Province did not take action,” Prof. Hong said.


Hãy theo dõi Reflective English trên trang Facebook “Reflective English,” nhóm “Biên – Phiên Dịch Tiếng Anh | Reflective English” và nhóm “Tiếng Anh Phổ Thông | Reflective English” nhé!


Tin tức liên quan

Hoá ra 11 chữ hơn 10 tỉ đồng là có thật
Hoá ra 11 chữ hơn 10 tỉ đồng là có thật

1992 Lượt xem

(LAO ĐỘNG) – Báo Hoà Bình vừa dẫn lời đồng chí Bùi Thị Niềm, Giám đốc Sở VH-TT&DL để cung cấp thông tin khách quan, đầy đủ, đa chiều (1) về công trình khẩu hiệu 11 chữ “đắt nhất hành tinh” đang gây bão dư luận.
Khởi tố vụ án tiếp viên hàng không 'làm lây lan nCoV'
Khởi tố vụ án tiếp viên hàng không 'làm lây lan nCoV'

1583 Lượt xem

Cụm từ “vi phạm nghiêm trọng” có thể dịch là “grossly violate” còn cụm từ “trong bối cảnh” có thể dịch là… Hãy tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Đổi mới giáo dục và lương giáo viên “không đủ sống”
Đổi mới giáo dục và lương giáo viên “không đủ sống”

3835 Lượt xem

(LAO ĐỘNG) – Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục liệu có hoàn thành được sứ mệnh của mình nếu có thêm nhiều lá đơn xin nghỉ việc với lý do: lương giáo viên không đủ sống? (1)
Bàng hoàng vụ thanh niên lọt hố nước sâu 3 mét ở kênh Trung Ương
Bàng hoàng vụ thanh niên lọt hố nước sâu 3 mét ở kênh Trung Ương

2078 Lượt xem

(Thanh Niên) – Ngày 20.9, ông Trần Vũ Hữu Duy, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc A (huyện Bình Chánh, TP.HCM) cho biết đang xác minh vụ việc thanh niên trọng thương khi chạy xe máy rơi xuống kênh Trung Ương không rào chắn (1) trên địa bàn.
Để học trò uất ức tự tử là lỗi của người thầy
Để học trò uất ức tự tử là lỗi của người thầy

2562 Lượt xem

Các cụm từ như “tự tử,” “làm rõ các sai phạm,” “theo kiểu đấu tố,” “đổ tội,” “lương tâm nghề nghiệp,” … dịch sang tiếng Anh thế nào? Tham khảo Bài luyện dịch Việt-Anh này nhé!
Đô thị ven biển kỳ vọng thu hút nhà đầu tư 'xuống tiền'
Đô thị ven biển kỳ vọng thu hút nhà đầu tư 'xuống tiền'

1686 Lượt xem

Các cụm từ như “du lịch quốc tế bị ngưng trệ,” “quốc gia biển” hay “niềm tin tăng trưởng” có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
“Kho báu” của ông lão Hội An
“Kho báu” của ông lão Hội An

2130 Lượt xem

Bài tản văn Việt-Anh này có nhiều cụm từ hay như: “is peacefully sandwiched between,” “an octogenarian,” “engaging in any business activities,” “better suited the needs of tourists,” “to follow in my footsteps,”… Mời bạn đọc theo dõi phần Ghi chú bên dưới.
Cuộc chiến của những món ngon
Cuộc chiến của những món ngon

2902 Lượt xem

Tên các món ăn như “mắm tôm,” “thịt luộc mắm tôm chà,” “phá lấu,” “nội tạng bò tơ,” … có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Cần Giờ có đèn xanh đèn đỏ... (Phần 2)
Cần Giờ có đèn xanh đèn đỏ... (Phần 2)

1575 Lượt xem

Các cụm từ như “đang xôn xao vì đất,” “đam mê đá gà,” “vào tay tín dụng đen,” “lao vô cờ bạc” và “mỗi lần bão lòng” có thể chuyển tải sang tiếng Anh thế nào? Mời bạn đọc tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này. Bạn đọc theo dõi Phần 1 tại đây: https://reflective-english.vn/todays-story/vietnamese-english-translation/can-gio-1.html
Bắt 7 thanh niên trong đường dây cho vay lãi ‘cắt cổ’ tại Hà Nội
Bắt 7 thanh niên trong đường dây cho vay lãi ‘cắt cổ’ tại Hà Nội

1629 Lượt xem

Cụm từ “quyết định khởi tố vụ án” có thể diễn giải nhiều cách như “to prosecute a case,” “to press/bring charges” hay “to formally press charges against a case,” …
Người Việt ở châu Phi (Phần 2)
Người Việt ở châu Phi (Phần 2)

1588 Lượt xem

“Vốn đối ứng,” “lấy lại vốn,” “vùng nhiễm mặn,” … có thể dịch sang tiếng Anh là gì? Mọi người cùng theo dõi bài luyện dịch Việt-Anh này nhé!
Dập dịch lớn không thể bằng vaccine nhỏ giọt
Dập dịch lớn không thể bằng vaccine nhỏ giọt

7540 Lượt xem

Các ca F0, F1 hay F2 liên quan đến Covid-19 nên dịch sang tiếng Anh như thế nào? Mời bạn đọc tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này.
Tàu chở dầu phát nổ trên biển
Tàu chở dầu phát nổ trên biển

2092 Lượt xem

(VnExpress) – Đang đậu ở cảng Dung Quất để nhận dầu, tàu bất ngờ cháy và phát nổ khiến nhiều thuyền viên bị hất xuống biển (1), một người mất tích.
Về ăn cơm với mẹ (Phần 1)
Về ăn cơm với mẹ (Phần 1)

2940 Lượt xem

(TBKTSG / Trương Huỳnh Như Trân) – Có lẽ với những đứa con đi xa nhà, quê hương chính là bữa cơm của mẹ (1). Mời độc giả theo dõi Phần 2 tại đây: https://reflective-english.vn/todays-story/vietnamese-english-translation/ve-an-com-voi-me-phan-2.html
Xây dựng mô hình lúa – tôm là đặc sản của ĐBSCL
Xây dựng mô hình lúa – tôm là đặc sản của ĐBSCL

2541 Lượt xem

Từ khóa bài này là “mô hình tôm-lúa” hay “shrimp-rice model”. Thực ra, đây không phải là mô hình canh tác chung, kiểu “combined farming,” mà là canh tác luân phiên theo mùa, tức là “shrimp-rice rotation model”.
Gia đình Lý Hùng tu sửa Viện dưỡng lão nghệ sĩ
Gia đình Lý Hùng tu sửa Viện dưỡng lão nghệ sĩ

1338 Lượt xem

(VnExpress.net) – Lý Hùng và cha – cựu võ sĩ Lý Huỳnh – sẽ xây lại một phần (1) Viện dưỡng lão nghệ sĩ, Quận 8.
Bỏ rào cản
Bỏ rào cản

3543 Lượt xem

Các mô hình như “Ba tại chỗ” và “Một cung đường, hai điểm đến” hay các cụm từ như “hàng vạn lao động bị đẩy ra đường” và “ngăn sông cấm chợ” có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Mời bạn đọc tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này.
Người lừa tiền vợ nạn nhân Rào Trăng 3 bị phạt tù
Người lừa tiền vợ nạn nhân Rào Trăng 3 bị phạt tù

1556 Lượt xem

Cụm từ “bị phạt 15 năm tù” có thể dịch như “get/receive a 15-year sentence,” “be given a 15-year sentence,” “be jailed for 15 years,” “get a 15-year jail term,” “be imprisoned for 15 years” hay “be put 15 years behind bars,” …
Sắp mở lại hai chiều đường bay thương mại với Nhật Bản, Trung Quốc
Sắp mở lại hai chiều đường bay thương mại với Nhật Bản, Trung Quốc

1973 Lượt xem

Từ khóa bài dịch này là tổ hợp từ “mở cửa hàng không”. Một cụm từ được dùng phổ biến là “travel corridor,” và thậm chí một cụm từ khá mới là “corona corridor,” nghĩa là khi tình hình dịch bệnh được khống chế, một quốc gia có thể “unlock travel” – gỡ phong tỏa du lịch. Ngoài ra, một từ khá lạ được dùng gần đây là “travel bubble” để chỉ việc đi lại hạn chế giữa hai nước hoặc một nhóm nước.
Khởi tố vụ án bắt cóc bé trai hai tuổi
Khởi tố vụ án bắt cóc bé trai hai tuổi

2250 Lượt xem

(VnExpress) – Cơ quan điều tra khởi tố vụ án (1) Nguyễn Thị Thu, 32 tuổi, bắt cóc bé trai tại công viên Nguyễn Văn Cừ.
Đà Nẵng muốn ngân hàng giảm lãi suất do ảnh hưởng COVID-19
Đà Nẵng muốn ngân hàng giảm lãi suất do ảnh hưởng COVID-19

1645 Lượt xem

(PLO) – Ngày 15-9, ông Võ Minh, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh Đà Nẵng, cho hay vừa có văn bản gửi Thống đốc NHNN về việc hỗ trợ khách hàng và tổ chức tín dụng trên địa bàn Đà Nẵng.

Bình luận
  • Đánh giá của bạn
Đã thêm vào giỏ hàng