Xây dựng mô hình lúa – tôm là đặc sản của ĐBSCL

Từ khóa bài này là “mô hình tôm-lúa” hay “shrimp-rice model”. Thực ra, đây không phải là mô hình canh tác chung, kiểu “combined farming,” mà là canh tác luân phiên theo mùa, tức là “shrimp-rice rotation model”.

Mô hình lúa thơm, tôm sạch ngày càng được nhân rộng và sẽ trở thành đặc sản vùng ĐBSCL. Ảnh: Nhật Hồ / Báo Lao Động

*Giọng đọc độc giả Đào Mai Quyên, Hà Nội:

(LAO ĐỘNG) – Ngày 5.10, Bộ NNPTNT phối hợp UBND tỉnh Bạc Liêu tổ chức Diễn đàn tôm Việt năm 2020, với chủ đề Ứng dụng khoa học và công nghệ phát triển bền vững mô hình tôm lúa ở ĐBSCL. Các đại biểu cho rằng cần xây dựng mô hình lúa – tôm trở thành đặc sản của vùng (1) ĐBSCL.

Mô hình canh tác tôm lúa (2) là hệ thống canh tác đặc thù của những vùng bị nhiễm mặn theo mùa (3) tại các tỉnh ven biển ĐBSCL (mặn xâm nhập từ tháng 12 đến tháng 5 hàng năm). Vào mùa mưa là thời vụ trồng lúa vì tận dụng được nguồn nước mưa để rửa mặn (4), ngọt hóa đồng ruộng. Các tháng còn lại đều bị nước mặn xâm nhập, ruộng lúa lại trở thành vuông tôm với phương thức lấy giống và thức ăn tự nhiên.

Năm 2000, diện tích nuôi tôm lúa đạt khoảng 71.000ha, đến năm 2015 đạt hơn 176.600ha. Đến năm 2020, diện tích nuôi tôm lúa các tỉnh ĐBSCL ước đạt hơn 211.900ha, sản lượng ước đạt hơn 84.700 tấn.

Tại ĐBSCL, mô hình nuôi tôm lúa mặn-lợ (5) có thể nuôi 2 vụ, một vụ tôm và một vụ lúa. Diện tích nuôi tôm lúa khá lớn, hiệu quả kinh tế (6) cao trung bình đạt 60-70 triệu đồng/ha/năm. Tại diễn đàn, nhiều đại biểu cho rằng, hiện nay canh tác lúa tôm hữu cơ đang bị ảnh hưởng bởi nguồn nước thải ra từ những vùng chỉ chuyên sản xuất lúa hoặc chuyên nuôi tôm (7), dẫn đến lây nhiễm chéo. Bên cạnh đó, chưa có sự đầu tư về giống tôm, chất lượng giống và môi trường; sản xuất lúa phụ thuộc nhiều vào thời tiết và nguồn nước ngọt; bà con chưa liên kết để làm mô hình, làm đất và gieo theo lịch đồng loạt;…

Ông Dương Thành Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu, cho rằng kịch bản biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp và khốc liệt hơn. Mô hình tôm lúa có khả năng thích ứng biến đổi khí hậu (8) cao. Giải pháp mà chúng ta đang chọn trong canh tác lúa tôm là giải pháp phi công trình (9), nếu có giải pháp công trình cũng không lớn. Trong điều kiện nguồn lực của Nhà nước có hạn thì giải pháp thích ứng là đang được ủng hộ.

Với diện tích lúa tôm hiện có của vùng ĐBSCL hoàn toàn có điều kiện để làm nên thương hiệu lúa tôm. Khi đã có thương hiệu và sản lượng đủ lớn thì chúng ta có thể làm chủ được thị trường (10).

Nguồn: https://laodong.vn/kinh-te/xay-dung-mo-hinh-lua--tom-la-dac-san-cua-dbscl-842048.ldo


*Chú thích:

(1) đặc sản của vùng: Đặc sản ở đây không mang nghĩa sản vật mà là một mô hình, một phương pháp, và do vậy dùng từ “specialty” là không phù hợp. Gợi ý dùng từ “distinctive” hay “special farming practice”.

(2) mô hình canh tác tôm lúa: Cách dùng thông thường là “shrimp-rice farming model,” nhưng từ này có thể gây hiểu lầm là canh tác hỗn hợp, tức là “mixed” hay “combined farming,” trong khi thực tế trong bài viết chỉ ra đây là hình thức canh tác luân phiên. Do vậy, tổ hợp từ được gợi ý là “shrimp-rice rotation model”.

(3) bị nhiễm mặn theo mùa: Cụm từ gợi ý là “seasonal salinity intrusion,” trong đó salinity intrusion nghĩa là nhiễm mặn, xâm nhập mặn.

(4) rửa mặn: Từ thường dùng là “to rinse (an area) off salinity”.

(5) mô hình nuôi tôm lúa mặn-lợ: Do bản tin đã đề cập nhiều đến việc nhiễm mặn nên không nhất thiết phải lặp lại theo kiểu “saltwater-brackish water farming”. “Brackish water nghĩa là nước lợ.

(6) hiệu quả kinh tế: Hiệu quả ở đây không đơn thuần là “(business) efficiency,” mà cụ thể được tính thành tiền. Do vậy, từ được gợi ý là “business return,” nghĩa là lợi tức kinh tế, tiền lời trên vốn đầu tư.

(7) chuyên sản xuất lúa hoặc chuyên nuôi tôm: Có thể dùng từ “monoculture,” với nghĩa là độc canh. Tuy nhiên, “rice-only or shrimp-only farming” dễ hiểu hơn.

(8) thích ứng biến đổi khí hậu: Có thể dùng adaptive to climate change hoặc responsive to climate change”.

(9) giải pháp phi công trình: Thuật ngữ thường dùng là “non-structural solutions,” đối nghĩa với “structural solutions” là giải pháp công trình. Tuy nhiên, cũng có thể dùng từ mang tính chất diễn giải như “solutions that involve little or no construction costs”.

(10) làm chủ được thị trường: Dịch sát nghĩa là “to have a dominant role in the market” hoặc có thể dùng linh hoạt hơn như “to have a more influential voice in the market” hay “to have a bigger voice/bigger role in the market”.


*Bài dịch gợi ý:

Making shrimp-rice model Mekong Delta’s special farming

(LAO ĐỘNG) – Many delegates at a forum on shrimp farming in Bac Lieu Province on October 5 advocated making the shrimp-rice rotation model a special farming practice of the Mekong Delta.

The model applies particularly well in coastal areas subject to seasonal salinity intrusion in the Mekong Delta, according to the Vietnam Shrimp Forum 2020 on sci-tech applications for sustainable shrimp-rice development in the delta. The forum was jointly organized by the Ministry of Agriculture and Rural Development and the provincial government of Bac Lieu.

The rainy season is suited for growing rice as fields are rinsed of their salinity by abundant rainwater, while during the dry season from December to May, the fields susceptible to salinity intrusion are converted into shrimp farms, with both the shrimp and their feed coming from nature.

In 2000, the area under shrimp-rice rotation reached 71,000 hectares, which rose to over 176,600 hectares in 2015, and an estimated 211,900 hectares in 2020, yielding an output of 84,700 tons of shrimp.

In the Mekong Delta, the area for this shrimp-rice rotation is readily available, while the business return can reach VND60-70 million per hectare a year.

Many delegates at the forum observed that the organic shrimp-rice farming is adversely affected by wastewater discharged from rice-only or shrimp-only farms, resulting in cross contamination

In addition, little investment has been made into shrimp varieties and their quality or in the water environment, while rice farming is largely dependent on weather conditions and the freshwater source. Farmers have also not joined forces for a shrimp farming model, or in prepping land for rice cultivation and sowing.

Duong Thanh Trung, chairman of Bac Lieu Province, noted that climate change is worsening, but the shrimp-rice model is more adaptive to it.

Furthermore, the solution offered by this model involves little or no construction costs. Given the limited State budget, the adaptive solution should be a welcome one, he said.

With the current area under shrimp-rice farming in the Mekong Delta, conditions are ripe for building the shrimp-rice rotation brand. And once the brand is better known and the output is large enough, we will have a more influential voice in the market, according to the forum.


Hãy theo dõi Reflective English trên trang Facebook “Reflective English,” nhóm “Biên – Phiên Dịch Tiếng Anh | Reflective English” và nhóm “Tiếng Anh Phổ Thông | Reflective English” nhé!


Tin tức liên quan

Doanh nghiệp chế biến gỗ 'nói không' với gỗ bất hợp pháp
Doanh nghiệp chế biến gỗ 'nói không' với gỗ bất hợp pháp

2366 Lượt xem

Các cụm từ như “ký cam kết,” “kiên quyết không,” “mất rừng và suy thoái rừng,” “trong mắt nhiều người dân,” “thể hiện trách nhiệm,” … dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Lộ trình tắt sóng điện thoại 'cục gạch’ (1)
Lộ trình tắt sóng điện thoại 'cục gạch’ (1)

2142 Lượt xem

Các cụm từ như “điện thoại ‘cục gạch’,” “tắt sóng 2G,” “công nghệ cũ,” “khả thi,” … dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy theo dõi bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Kỳ Duyên, Minh Triệu bị lật thuyền khi đi cứu trợ
Kỳ Duyên, Minh Triệu bị lật thuyền khi đi cứu trợ

2441 Lượt xem

Các cụm từ “thuyền bị lật,” “trong tầm kiểm soát,” “di chuyển vào các vùng sâu hơn,” … dịch sang tiếng Anh như thế nào? Tham khảo bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé.
Bắt đầu cưỡng chế tháo dỡ làng biệt thự trái phép cạnh hồ Tuyền Lâm
Bắt đầu cưỡng chế tháo dỡ "làng biệt thự" trái phép cạnh hồ Tuyền Lâm

1530 Lượt xem

Các cụm từ như “đoàn liên ngành,” “tiểu khu,” “lấn chiếm” hay “thủ tục vắng chủ” có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Mời độc giả tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này!
Người đàn ông liên tiếp “phun mưa” vào nữ phụ xe buýt (1) khi được nhắc đeo khẩu trang
Người đàn ông liên tiếp “phun mưa” vào nữ phụ xe buýt (1) khi được nhắc đeo khẩu trang

1968 Lượt xem

(NLĐO) – Ngày 8-9, đại diện Công ty xe buýt Bảo Yến (đơn vị vận hành tuyến buýt Sơn Tây-Mỹ Đình, Hà Nội) cho biết đơn vị đang thu thập thông tin vụ việc (2) một nam hành khách có hành vi nhổ nước bọt vào người nữ phụ xe buýt. Đơn vị sẽ đề nghị công an xác minh, xử lý với trường hợp này.
Bỏ rào cản
Bỏ rào cản

3877 Lượt xem

Các mô hình như “Ba tại chỗ” và “Một cung đường, hai điểm đến” hay các cụm từ như “hàng vạn lao động bị đẩy ra đường” và “ngăn sông cấm chợ” có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Mời bạn đọc tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này.
Về ăn cơm với mẹ (Phần 1)
Về ăn cơm với mẹ (Phần 1)

3256 Lượt xem

(TBKTSG / Trương Huỳnh Như Trân) – Có lẽ với những đứa con đi xa nhà, quê hương chính là bữa cơm của mẹ (1). Mời độc giả theo dõi Phần 2 tại đây: https://reflective-english.vn/todays-story/vietnamese-english-translation/ve-an-com-voi-me-phan-2.html
Chàng trai nhận nuôi 3 trẻ mồ côi mẹ: ‘Cho đời một chút bình yên’
Chàng trai nhận nuôi 3 trẻ mồ côi mẹ: ‘Cho đời một chút bình yên’

2386 Lượt xem

Luyện dịch báo chí Việt-Anh qua câu chuyện “Chàng trai nhận nuôi 3 trẻ mồ côi mẹ: ‘Cho đời một chút bình yên’” này nhé!
Gia đình Lý Hùng tu sửa Viện dưỡng lão nghệ sĩ
Gia đình Lý Hùng tu sửa Viện dưỡng lão nghệ sĩ

1525 Lượt xem

(VnExpress.net) – Lý Hùng và cha – cựu võ sĩ Lý Huỳnh – sẽ xây lại một phần (1) Viện dưỡng lão nghệ sĩ, Quận 8.
Quyền Bộ trưởng Y tế lo tình huống (1) hàng trăm ca Covid-19 một lúc
Quyền Bộ trưởng Y tế lo tình huống (1) hàng trăm ca Covid-19 một lúc

2990 Lượt xem

(Vietnamnet) – Quyền Bộ trưởng Y tế cho biết, dịch Covid-19 khi vào vụ đông xuân sẽ khó khăn hơn, cần tính đến tình huống hàng trăm ca mắc một lúc.
Ngày mai khai trường (Phần 1)
Ngày mai khai trường (Phần 1)

2599 Lượt xem

(TBKTSG / Lưu Thị Lương) – Ngày khai trường rất đặc biệt với những ai có liên quan, dính dáng tới chuyện học hành. Tóm gọn là chỉ có những bậc phụ huynh, các cháu học sinh (giàu, nghèo, nhiều độ tuổi) và nhà trường thôi. Riêng nhà trường lại bao gồm hết từ cao tới thấp, từ hiệu trưởng, giáo viên, giám thị tới lao công, bảo vệ.
Một sự thách thức?
Một sự thách thức?

3218 Lượt xem

Các cụm từ như “sự “ngạo nghễ” của công trình,” “công khai thách thức” hay “một sai phạm giẫm lên sai phạm” có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Đơn vị xây dựng bản đồ sạt lở lên tiếng về việc “cảnh báo mà không ai nghe” (1)
Đơn vị xây dựng bản đồ sạt lở lên tiếng về việc “cảnh báo mà không ai nghe” (1)

1892 Lượt xem

Các cụm từ “bản đồ sạt lở,” “phân vùng cảnh báo trượt lở,” “người được chuyển giao,” “chủ quan,” … dịch sang tiếng Anh thế nào? Hãy tham khảo bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Việt Nam tự tin sản xuất thành công vaccine ngừa COVID-19
Việt Nam tự tin sản xuất thành công vaccine ngừa COVID-19

3546 Lượt xem

Các cụm từ như “khả năng thành công,” “không bao giờ bằng các nước đó” và “được tiêm phòng với giá rẻ hoặc miễn phí” có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Cuộc chiến của những món ngon
Cuộc chiến của những món ngon

3061 Lượt xem

Tên các món ăn như “mắm tôm,” “thịt luộc mắm tôm chà,” “phá lấu,” “nội tạng bò tơ,” … có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Màu áo xanh “gõ cửa từng nhà” (1) hướng dẫn sử dụng Bluezone
Màu áo xanh “gõ cửa từng nhà” (1) hướng dẫn sử dụng Bluezone

1853 Lượt xem

(LAO ĐỘNG) – Hiện nay, nhiều người dân vẫn còn thờ ơ, chưa có ý thức cài đặt ứng dụng tiện ích Bluezone để phòng tránh dịch COVID-19. Trước tình hình này, Đảng ủy phường Hòa Khánh Nam, quận Liên Chiểu, Thành phố Đà Nẵng đã giao cho Đoàn Thanh niên phường ra quân, tuyên truyền hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng Bluezone.
Người mua vé số vẫn đông, mặc Covid-19
Người mua vé số vẫn đông, mặc Covid-19

2903 Lượt xem

(TBKTSG / Pha Lập) – Vì dịch Covid-19, nhiều ngành sản xuất-kinh doanh rơi vào tình cảnh “từ chết đến bị thương” (1) – theo cách nói dân dã. Trong khi đó, các công ty xổ số kiến thiết chỉ… “xây xát” nhẹ (2). Trong sáu tháng đầu năm, doanh thu của nhiều công ty xổ số kiến thiết giảm trên 10% so với cùng kỳ (3) nhưng chỉ tiêu lợi nhuận và nộp ngân sách của xổ số kiến thiết khu vực miền Nam đều đạt và vượt kế hoạch. Cụ thể, lợi nhuận đạt 51,89%, nộp ngân sách đạt 61,55% kế hoạch năm nay.
Lấy ý kiến nhà đầu tư nước ngoài về thành phố Thủ Đức
Lấy ý kiến nhà đầu tư nước ngoài về thành phố Thủ Đức

2432 Lượt xem

(VnExpress) – Việc thành lập thành phố Thủ Đức (sáp nhập từ 3 quận phía Đông) thuộc TP HCM cần lấy ý kiến (1) nhà đầu tư nước ngoài, tập đoàn công nghệ, tài chính, bất động sản...
Vietnam Airlines ‘lâm nguy’, thua lỗ và nợ nần quá cao
Vietnam Airlines ‘lâm nguy’, thua lỗ và nợ nần quá cao

3925 Lượt xem

Ngoài các thuật ngữ tài chính, Reflective English cũng giới thiệu một số thuật ngữ hàng không hiện được dùng phổ biến trong các bản tin kinh tế như “takeof,” “acceleration,” “hard/crash landing,” “take a nosedive,” ...
Người Việt ở Châu Phi (Phần 1)
Người Việt ở Châu Phi (Phần 1)

1533 Lượt xem

Giáo sư Võ Tòng Xuân kể về chuyến đi của ông đến một số nước ở Châu Phi vào năm 2017. Mọi người tham khảo bài luyện dịch Việt-Anh này nhé!
Sau Bình Dương đến lượt TP.HCM cảnh báo cá sấu trên sông Sài Gòn
Sau Bình Dương đến lượt TP.HCM cảnh báo cá sấu trên sông Sài Gòn

1852 Lượt xem

(Thanh Niên) – UBND Q.12 (TP.HCM) đã có văn bản yêu cầu các phường Thạnh Lộc, Thạnh Xuân và An Phú Đông tuyên truyền cảnh báo người dân về thông tin cá sấu xuất hiện (1) trên sông Sài Gòn.

Bình luận
  • Đánh giá của bạn
Đã thêm vào giỏ hàng