Giọng Việt kiều

(TUỔI TRẺ CUỐI TUẦN / Hải Anh) – “Tôi ý thức rằng tôi sẽ không thể có được giọng của người Việt, bởi tôi mang hai dòng văn hóa Pháp – Việt. Bản sắc của tôi ở chỗ đó. Và sống thoải mái với hai nền văn hóa cũng là sống thoải mái với giọng lai của mình”.

Ảnh: Pauline Guitton

*Giọng đọc độc giả Đào Mai Quyên, Hà Nội:

“Em người Việt hả? Nghe tiếng Việt em lơ lớ, anh tưởng em người Hàn.” “Em Việt kiều hả? Biết ngay! Giọng cứng như vậy, anh biết em không phải người Việt rồi.” Những lời này đã trở thành điệp khúc quen thuộc tôi nghe mỗi lần đi taxi.

Một đêm ăn tối với hai bạn Việt kiều sống tại Sài Gòn, chị J. kể chị từng phải giải thích với tài xế rằng nhiều Việt kiều cố gắng nói tiếng Việt, những lời nhận xét như vậy có thể làm họ buồn, ngại không dám nói nữa. Anh B. thì đã chịu thua, nhiều lần mặc kệ tài xế nghĩ anh là người Nhật đang học tiếng Việt để được… khen!

Tôi thì sao? Tôi từng ước gì ngày mai mình thức dậy với một giọng khác...

Tên tôi là Hải Anh, tôi sinh ra và lớn lên bên Pháp. Dù đã 26 tuổi, tôi nói tiếng Việt như học sinh cấp 1. Ông bà nội tôi sang Pháp cuối những năm 1930 sau khi họ cưới nhau. Ông tốt nghiệp hai bằng tiến sĩ luật và văn khoa ở trường đại học nổi danh Sorbonne. Cùng lúc, bà tôi mở một trong những nhà hàng Việt đầu tiên ở Paris tên Âu Cơ, đối diện trường đại học. Ba tôi sinh ra ở Pháp, mẹ tôi làm việc ở Việt Nam.

Chuyện trên taxi là một ví dụ trong nghìn hoàn cảnh mà Việt kiều đối mặt mỗi ngày khi về nước. Tôi biết những lời đó không có ý xấu hay kỳ thị, chỉ là chút tò mò hay cái cớ để bắt đầu cuộc chuyện trò. Nhưng bạn không hình dung được học tiếng Việt vốn không dễ chút nào, mà hằng ngày đi đâu cũng nghe những lời nhắc tiếng Việt của mình… còn dở!

Vị trí Việt kiều đúng là đặc biệt và kỳ lạ. Luôn luôn đứng giữa, có lúc bị đánh giá không đủ ở bên này hay ở bên kia. Ngôn ngữ là một ví dụ khá rõ ràng. Người nước ngoài học tiếng Việt sẽ được khen và khuyến khích, còn Việt kiều có “ba mẹ ông bà người Việt thì biết nói tiếng Việt là chuyện tự nhiên.” Tôi đã buồn và mặc cảm khi nghĩ giọng Việt kiều chứng tỏ mình chưa đủ Việt Nam. Nghĩ lại, tôi thấy đã sai khi gắn liền hai chuyện đó.

Theo tôi, một đứa bé Việt kiều có nói được tiếng Việt hay không, trôi chảy hay bập bẹ là một điều phức tạp hơn nhiều. Tôi may mắn lớn lên trong môi trường có đủ điều kiện để giờ đây có thể nói, viết và đọc tiếng Việt. Ở Pháp, nhiều cha mẹ đã chọn nói tiếng Pháp ở nhà để con cháu hòa nhập dễ dàng hơn, hoặc đã chịu thua vì sau một ngày dài đi làm về họ không còn sinh lực và kiên nhẫn để buộc con nói tiếng Việt. Bạn bè Việt kiều tôi không ai có hoàn cảnh và trình độ tiếng Việt giống nhau. Nghĩ đến họ, tôi nhận ra quan niệm cho rằng trình độ ngôn ngữ hay giọng nói có thể xác định ta là người Việt hay không là vô lý.

[…]

Nguồn: https://cuoituan.tuoitre.vn/tin/20200529/giong-viet-kieu/1558255.html


*Bài dịch gợi ý:

Reflective English xin gửi đến bạn đọc bản dịch của độc giả Đình Duy cho trích đoạn của bài tản văn tuần này. Chúng tôi cảm ơn bạn và mong muốn nhận được sự cộng tác của nhiều thành viên khác nữa trong thời gian tới. Lưu ý: Chúng tôi đã biên tập cấu trúc bản dịch sao cho giống với văn phong báo chí quốc tế, có lượt bỏ hay làm rõ một vài chi tiết phụ nhằm nhấn mạnh ý chính mạnh văn.

Accents of Overseas Vietnamese

(TUOI TRE CUOI TUAN / Hai Anh) – “I’m aware that I cannot pick up a Vietnamese accent (1) because I’m half Vietnamese, half French (2). That defines my character and I live comfortably with the two cultures and my mixed-blood accent.”

“Are you Vietnamese? Hearing the slight accent (3) in your Vietnamese I thought you were a South Korean.” “Are you an overseas Vietnamese (Viet Kieu)? I knew it! Hearing your clumsy Vietnamese, I knew that you are not Vietnamese.”

These words have become a familiar refrain (4) to me whenever I get in a taxicab.

At dinner with two overseas Vietnamese friends living in Saigon, Ms J. explained that many overseas Vietnamese struggle to speak Vietnamese while in Vietnam. When they receive negative feedback about their attempts from taxi drivers and so on, they feel embarrassed and then dare not speak Vietnamese anymore. Others, like Mr B., meanwhile, give up. He tells me he frequently lets taxi drivers mistake him for a Japanese man (5) who is learning Vietnamese. As such, he receives positive feedback and even some compliments.

What about me? I once wished I would wake up tomorrow with another accent.

My name is Hai Anh. I was born, and grew up, in France. Though I am 26 years old, I speak Vietnamese like an elementary grader. Having married in Vietnam, my grandparents left for France (6) in the late 1930s. My grandfather obtained two Ph.D. degrees in law and literature at the Sorbonne. At the same time, my grandmother set up one of the first Vietnamese restaurants in Paris, called Au Co, opposite the university. My father was born in France, and my mother was working in Vietnam.

Interacting in taxis is a typical example, among numerous situations, faced by overseas Vietnamese on a daily basis when returning to their home country. I understand those words are not malicious or discriminatory. They are just out of curiosity, or a way to start a conversation. You can well acknowledge that learning Vietnamese is not easy at all. But there are people reminding us day after day (7) that our Vietnamese is… still bad!

A Vietnamese person living abroad is in a strange position; wedged between Vietnamese living in Vietnam and non-Vietnamese – and neither one nor the other. Language is a glaring example (8). Foreigners learning Vietnamese will be praised and encouraged. However, it is deemed natural for an overseas Vietnamese to speak the language just because his or her parents or grandparents are Vietnamese. I used to feel a sense of shame about my overseas Vietnamese accent, thinking it was the giveaway that (9) I was not Vietnamese enough; testimony to myself as “Other”. Now I realize the error in my thinking as such.

In my opinion, whether an overseas Vietnamese child can speak Vietnamese fluently or not is dependent on many factors. I was lucky to have grown up in a favorable environment so I can now speak, write and read Vietnamese. In France, many Vietnamese parents decide to speak French at home to help their children better socialize (10). Others give up teaching Vietnamese to their kids because they are exhausted and not patient enough after a long working day. My overseas Vietnamese friends have quite different family backgrounds and varying degrees of proficiency in Vietnamese. Thinking about them, I’ve come to realize that it is illogical to accept a person as Vietnamese based simply on their language skills or accent.


*Chú thích:

(1) pick up a Vietnamese accent: Các bạn lưu ý cụm từ “pick up an accent” nhé. Ví dụ: “He used to work in Sydney and picked up an Australian accent while he was over there.” Ngoài ra, có một số tổ hợp từ khác như: “have an accent” – “The man had a Spanish accent. và “speak with an accent” – “She spoke English with a slight foreign accent.

(2) half Vietnamese, half French: Có nghĩa là mang hai dòng máu Việt-Pháp, hay là lai giữa Việt Nam và Pháp.

(3) slight/faint accent: Chúng ta có thể chuyển ngữ “giọng lơ lớ” bằng tổ hợp từ “a slight/faint accent”. Ví dụ: “He has a very slight Irish accent which you can hardly notice.

(4) become a familiar refrain: Theo từ điển Oxford, “refrain” được định nghĩa như là “a comment or complaint that is often repeated”. Ví dụ: “‘Poor Tom’ had become the constant refrain of his friends.” / “In later years these words would become a familiar refrain.

(5) mistake him for a Japanese man: Ngữ động từ “mistake sb/sth for sb/sth” có nghĩa là lầm hay nhầm tưởng một người nào đó hay một điều gì đó là một người và sự việc nào khác. Ví dụ: “A woman mistook him for a well-known actor, and asked him for his autograph.” / “The doctor mistook the symptoms for blood poisoning.

(6) left for France: Đây là một cấu trúc đơn giản nhưng khá nhiều bạn hay dùng sai hoặc không nhớ được giới từ đi với “leave”. Khi nói rời một nơi A để đến nơi B thì trong tiếng Anh là “leave A for B,” không phải là “to” nhé. Ví dụ: “Many of her relatives had left Ireland for America.

(7) day after day / day in day out: Theo từ điển Longman, cụm này được định nghĩa như sau: “continuously for a long time in a way that is annoying or boring”. Ví dụ: “I couldn’t stand sitting at a desk day after day.

(8) a glaring example: Có nhiều tính từ đi kèm với từ “example” nhưng mang ý nghĩa tiêu cực, chúng ta có thể dùng “a blatant/glaring example (= very obvious and very bad)” Ví dụ: “His case is a blatant example of the unfairness of the current system.

(9) it was the giveaway that: Theo từ điển Oxford, “giveaway” được định nghĩa như “something that makes you guess the real truth about something/somebody”. Ví dụ: “She pretended she wasn't excited but the expression on her face was a dead/clear (= obvious) giveaway.

(10) socialize: Có nghĩa là giao lưu, hòa nhập với ai… Reflective English muốn nhắc lại một trong những bài luyện dịch Việt-Anh đầu tiên của trang để tránh dịch sai “socialize” là “xã hội hóa” nhé.


Hãy theo dõi Reflective English trên trang Facebook “Reflective English,” nhóm “Biên – Phiên Dịch Tiếng Anh | Reflective English” và nhóm “Tiếng Anh Phổ Thông | Reflective English” nhé!


Tin tức liên quan

Đà Nẵng muốn ngân hàng giảm lãi suất do ảnh hưởng COVID-19
Đà Nẵng muốn ngân hàng giảm lãi suất do ảnh hưởng COVID-19

1724 Lượt xem

(PLO) – Ngày 15-9, ông Võ Minh, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh Đà Nẵng, cho hay vừa có văn bản gửi Thống đốc NHNN về việc hỗ trợ khách hàng và tổ chức tín dụng trên địa bàn Đà Nẵng.
Khởi tố vụ án tiếp viên hàng không 'làm lây lan nCoV'
Khởi tố vụ án tiếp viên hàng không 'làm lây lan nCoV'

1682 Lượt xem

Cụm từ “vi phạm nghiêm trọng” có thể dịch là “grossly violate” còn cụm từ “trong bối cảnh” có thể dịch là… Hãy tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Ngày mai khai trường (Phần 2)
Ngày mai khai trường (Phần 2)

1860 Lượt xem

Xin xem “Ngày mai khai trường (Phần 1)" tại đây: https://reflective-english.vn/todays-story/vietnamese-english-translation/school-opening-1.html
Tàu chở dầu phát nổ trên biển
Tàu chở dầu phát nổ trên biển

2343 Lượt xem

(VnExpress) – Đang đậu ở cảng Dung Quất để nhận dầu, tàu bất ngờ cháy và phát nổ khiến nhiều thuyền viên bị hất xuống biển (1), một người mất tích.
Cần Giờ có đèn xanh đèn đỏ... (Phần 1)
Cần Giờ có đèn xanh đèn đỏ... (Phần 1)

2146 Lượt xem

Các cụm từ như “đàn cò chao nghiêng ở mấy bãi đước,” “thả hồn,” “thay đổi đến nao lòng” có thể dịch sang tiếng Anh thế nào? Mời độc giả theo dõi Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh của Reflective English. Bạn đọc theo dõi Phần 2 tại đây: https://reflective-english.vn/todays-story/vietnamese-english-translation/can-gio-2.html
Cuộc chiến của những món ngon
Cuộc chiến của những món ngon

3061 Lượt xem

Tên các món ăn như “mắm tôm,” “thịt luộc mắm tôm chà,” “phá lấu,” “nội tạng bò tơ,” … có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Đề xuất đưa lãi suất tiền gửi về 0%: “Ảo tưởng, bất khả thi và đi ngược thị trường” (Phần 1)
Đề xuất đưa lãi suất tiền gửi về 0%: “Ảo tưởng, bất khả thi và đi ngược thị trường” (Phần 1)

2778 Lượt xem

Reflective English xin giới thiệu Bài luyện dịch Việt-Anh về kiến nghị đưa lãi suất tiền gửi VND về mức 0%.
Khóa bớt van để bia rượu đừng “chảy” tràn lan (Phần 2)
Khóa bớt van để bia rượu đừng “chảy” tràn lan (Phần 2)

3488 Lượt xem

Cụm từ “cạnh tranh quyết liệt để giành thị phần” có thể dịch sang tiếng Anh như “compete fiercely to gain market share” còn cụm từ “rượu có pha methanol” thì thế nào? Tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Xây dựng mô hình lúa – tôm là đặc sản của ĐBSCL
Xây dựng mô hình lúa – tôm là đặc sản của ĐBSCL

2799 Lượt xem

Từ khóa bài này là “mô hình tôm-lúa” hay “shrimp-rice model”. Thực ra, đây không phải là mô hình canh tác chung, kiểu “combined farming,” mà là canh tác luân phiên theo mùa, tức là “shrimp-rice rotation model”.
Bàng hoàng vụ thanh niên lọt hố nước sâu 3 mét ở kênh Trung Ương
Bàng hoàng vụ thanh niên lọt hố nước sâu 3 mét ở kênh Trung Ương

2226 Lượt xem

(Thanh Niên) – Ngày 20.9, ông Trần Vũ Hữu Duy, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc A (huyện Bình Chánh, TP.HCM) cho biết đang xác minh vụ việc thanh niên trọng thương khi chạy xe máy rơi xuống kênh Trung Ương không rào chắn (1) trên địa bàn.
Phận trâu đã thoát nhọc nhằn
Phận trâu đã thoát nhọc nhằn

3695 Lượt xem

Tục ngữ "Con trâu là đầu cơ nghiệp" có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy tham khảo bài luyện dịch tản văn Việt-Anh, "Phận trâu đã thoát nhọc nhằn," này nhé!
Về ăn cơm với mẹ (Phần 1)
Về ăn cơm với mẹ (Phần 1)

3256 Lượt xem

(TBKTSG / Trương Huỳnh Như Trân) – Có lẽ với những đứa con đi xa nhà, quê hương chính là bữa cơm của mẹ (1). Mời độc giả theo dõi Phần 2 tại đây: https://reflective-english.vn/todays-story/vietnamese-english-translation/ve-an-com-voi-me-phan-2.html
Hơn 1.500 ôtô bị phạt ‘nguội’ (1) ở Sài Gòn
Hơn 1.500 ôtô bị phạt ‘nguội’ (1) ở Sài Gòn

2289 Lượt xem

(VnExpress) – Gần sáu tháng lắp camera giám sát ở 14 tuyến đường trung tâm, TP HCM ghi nhận 1.559 ôtô vi phạm, trong đó 265 trường hợp đã nộp phạt, chiếm gần 17%.
Nghệ sĩ Ánh Hoa: Lặng thầm trên phim, trong đời
Nghệ sĩ Ánh Hoa: Lặng thầm trên phim, trong đời

2427 Lượt xem

Nghệ sĩ Ánh Hoa – người mẹ tần tảo của màn ảnh Việt – đột ngột qua đời vào ngày 1 tháng 11 năm 2020. Reflective English xin gửi đến bạn đọc bài luyện dịch Việt-Anh về cuộc đời và sự nghiệp của bà.
Người Việt ở Châu Phi (Phần 1)
Người Việt ở Châu Phi (Phần 1)

1533 Lượt xem

Giáo sư Võ Tòng Xuân kể về chuyến đi của ông đến một số nước ở Châu Phi vào năm 2017. Mọi người tham khảo bài luyện dịch Việt-Anh này nhé!
 “Những cánh én” nông sản Việt
“Những cánh én” nông sản Việt

2268 Lượt xem

Hãy cùng tìm hiểu ba doanh nhân trẻ áp dụng công nghệ cao vào nông nghiệp (three young entrepreneurs applying hi-tech agriculture) qua Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Về ăn cơm với mẹ (Phần 2)
Về ăn cơm với mẹ (Phần 2)

2329 Lượt xem

(TBKTSG / Trương Huỳnh Như Trân) – […] Về ăn cơm với mẹ, điều tưởng chừng như rất đơn giản, nhưng lại rất xa xỉ (1) với mẹ. Mời độc giả xem Phần 1 tại đây: https://reflective-english.vn/todays-story/vietnamese-english-translation/ve-an-com-voi-me-phan-1.html
Phát hiện 10 triệu đồng trong số áo quần cũ, người đàn ông nghèo tìm cách trả lại
Phát hiện 10 triệu đồng trong số áo quần cũ, người đàn ông nghèo tìm cách trả lại

1681 Lượt xem

Dịch cụm từ “không chần chừ suy tính,” “đã lặn lội đến,” “gặp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn,” … sang tiếng Anh như thế nào? Tham khảo bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Màu áo xanh “gõ cửa từng nhà” (1) hướng dẫn sử dụng Bluezone
Màu áo xanh “gõ cửa từng nhà” (1) hướng dẫn sử dụng Bluezone

1853 Lượt xem

(LAO ĐỘNG) – Hiện nay, nhiều người dân vẫn còn thờ ơ, chưa có ý thức cài đặt ứng dụng tiện ích Bluezone để phòng tránh dịch COVID-19. Trước tình hình này, Đảng ủy phường Hòa Khánh Nam, quận Liên Chiểu, Thành phố Đà Nẵng đã giao cho Đoàn Thanh niên phường ra quân, tuyên truyền hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng Bluezone.
Người mua vé số vẫn đông, mặc Covid-19
Người mua vé số vẫn đông, mặc Covid-19

2903 Lượt xem

(TBKTSG / Pha Lập) – Vì dịch Covid-19, nhiều ngành sản xuất-kinh doanh rơi vào tình cảnh “từ chết đến bị thương” (1) – theo cách nói dân dã. Trong khi đó, các công ty xổ số kiến thiết chỉ… “xây xát” nhẹ (2). Trong sáu tháng đầu năm, doanh thu của nhiều công ty xổ số kiến thiết giảm trên 10% so với cùng kỳ (3) nhưng chỉ tiêu lợi nhuận và nộp ngân sách của xổ số kiến thiết khu vực miền Nam đều đạt và vượt kế hoạch. Cụ thể, lợi nhuận đạt 51,89%, nộp ngân sách đạt 61,55% kế hoạch năm nay.
Tháo dỡ công trình bê-tông xây trên di sản thiên nhiên ở Lý Sơn
Tháo dỡ công trình bê-tông xây trên di sản thiên nhiên ở Lý Sơn

1096 Lượt xem

(Nhân Dân) – Huyện Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) đã xây dựng công trình bê-tông ngay trên vùng đá di sản địa chất thuộc Công viên địa chất (1) Lý Sơn – Sa Huỳnh. Tuy nhiên, do quá trình thực hiện không phù hợp, xâm phạm di sản thiên nhiên, UBND huyện Lý Sơn đã chỉ đạo chủ đầu tư, đơn vị thi công tháo dỡ công trình (2), trả lại nguyên trạng cho thắng cảnh này.

Bình luận
  • Đánh giá của bạn
Đã thêm vào giỏ hàng