Phận trâu đã thoát nhọc nhằn

Tục ngữ "Con trâu là đầu cơ nghiệp" có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy tham khảo bài luyện dịch tản văn Việt-Anh, "Phận trâu đã thoát nhọc nhằn," này nhé!

Thay cho cảnh hì hục lao động khi xưa, những con trâu nay có thể thong dong gặm cỏ rồi khoan khoái đằm mình trong một vũng nước nào đó. Ảnh: suckhoedoisong.vn

Phận trâu đã thoát nhọc nhằn

*Giọng đọc độc giả Ngọc Chiến, Hà Nội:

(TBKTSG / Phú Li) – Có anh bạn bảo ăn Tết Tân Sửu này xong thì nhà anh cũng có thêm thành viên mới. Chúc mừng anh xong thì tôi cũng đùa rằng, trước kia, nhà anh chỉ mới có hai trâu mà đã thuộc dạng khấm khá nhất vùng, nay có thêm một trâu nữa thì mấy ai mà đọ nổi. Anh bạn cười hì hì, ra chiều khoái chí.

Anh bạn tôi vốn tuổi sửu và mẹ anh cũng vậy. Nay, đứa con sắp chào đời của anh lại tuổi sửu, xem như nhà anh có ba trâu. Nghĩ tếu táo một chút, ngày nay giá mỗi con trâu cũng vài mươi triệu đồng, những nhà không có điều kiện thì chẳng dám mơ đến việc sở hữu một con, huống hồ là ba. Mà cũng lạ, người xưa vốn có câu: “Con trâu là đầu cơ nghiệp,” việc có được một con trâu để làm ăn đã trở thành niềm mơ ước và sự hy vọng đổi đời của không ít gia đình, vậy mà với người mang tuổi sửu thì lại là chuyện khác. Từng có lúc, cha mẹ hay ông bà thấy con hoặc cháu mình lỡ sinh ra vào năm sửu thì cứ xuýt xoa “tội nghiệp,” lo rằng con nhỏ hay thằng nhỏ rồi sẽ có đời sống đầy cơ cực như trâu.

Trong đời sống nông nghiệp thuở thiếu thốn máy móc, con trâu quả thực đã có những đóng góp rất lớn đối với người Việt. Làm việc quần quật từ sớm tinh mơ cho đến tối mịt là hình ảnh dễ thấy nhất của trâu, từ cày bừa cho đến kéo xe, vận chuyển hàng hóa, đạp lúa sau khi gặt, kéo dụng cụ ép mía,... Thương nhất là những con trâu phải lên rừng kéo gỗ. Những khúc gỗ to, dài và nặng gấp nhiều lần trọng lượng của trâu nhưng chúng vẫn phải oằn vai kéo đi trên địa hình đầy gồ ghề, đất dưới chân thì dẻo quẹo bết dính và thợ rừng thì không ngừng la hét lẫn vung roi chẳng nương tay. Không ít trâu đã gục chết trong sự lao lực quá mức như vậy.

Cần mẫn, nhọc nhằn, nhưng trâu nào có được tưởng thưởng xứng đáng. Ngay cả cái nết ăn cũng mang nét cam chịu, những đám cỏ úa, xấu mà các loài khác, thậm chí là bò đều chê thì trâu vẫn gặm miệt mài. Dường như trâu cũng ý thức được rằng thời gian nghỉ ngơi của chúng là có hạn, vậy nên phải tranh thủ mà nạp cho đầy dạ dày, cốt no chứ chẳng thể lựa chọn ngon dở, để có sức mà làm việc tiếp. Trâu còn thiệt thòi trong thứ tự mười hai con giáp khi phải xếp sau con chuột vốn chẳng tài cán gì ngoài trò ma mãnh. Có câu chuyện rằng, trong cuộc thi chạy, trâu đã luôn dẫn trước những con vật khác, ngờ đâu, con chuột tinh ranh ngay từ lúc xuất phát đã bám vào mình trâu, chờ khi trâu gần chạm đích thì nó chợt phóng lên để đoạt lấy ngôi đầu.

Khi nền nông nghiệp đang ngày càng được hiện đại hóa, các loại máy móc đã thay thế rất nhiều cho sức trâu. Hiện nay, chỉ những vùng có địa hình không thuận lợi cho cơ giới hóa thì trâu mới phải còn làm việc. Tuy nhiên, công việc của trâu giờ cũng ít và thời gian nghỉ ngơi của chúng nhờ vậy tăng lên rất nhiều. Thay cho cảnh hì hục lao động khi xưa, những con trâu nay có thể thong dong gặm cỏ rồi khoan khoái đằm mình trong một vũng nước nào đó. Dù không còn hỗ trợ nhiều trong công việc hằng ngày nhưng trâu vẫn còn có một vai trò khá quan trọng trong đời sống văn hóa (như lễ hội chọi trâu) ở một vài nơi của Việt Nam. Ngoài ra, giá trị kinh tế (dùng chế biến thực phẩm) từ trâu là không nhỏ.

Những biến đổi từ thực tế cuộc sống đã kéo theo các quan niệm cũng trở nên thanh thoát và nhẹ nhàng hơn. Lời than “cực như trâu” giờ chẳng mấy khi còn nghe nữa. Nhiều người cũng sẽ như anh bạn của tôi, cười xòa khi thấy con mình sinh vào năm sửu. Thậm chí, năm Tân Sửu sắp tới vốn được xem là năm trâu vàng với nhiều may mắn và tài lộc, nên không ít các cặp vợ chồng còn lên kế hoạch chủ động sinh con trong năm này.

Nguồn: https://www.thesaigontimes.vn/312251/phan-trau-da-thoat-nhoc-nhan.html


*Bài dịch gợi ý 1:

The buffalo is no longer slaving away (1)

By Phu Li / The Saigon Times Weekly

*American Speaker 1:

*American Speaker 2:

The Year of the Buffalo 2021 is considered one of good luck and great prosperity (2).

A friend of mine told me that by the time this coming Tet – the Lunar New Year of the Year of the Buffalo – is over, he will have had a new family member. After extending my best wishes, I didn’t forget to make a joke that, given his family already has two “buffaloes,” he was already the richest guy around. Now that he would have another “buffalo,” nobody would be able to keep up with (3) him. Hearing that, my friend gave a big laugh, seemingly very satisfied.

My friend was born in the year of the buffalo. So was his mother. His soon-to-be-born child would be the same. So, his family will have three “buffaloes.” To put it a little bit humorously, as each buffalo currently costs tens of millions of Vietnamese dong, poor farming households don’t even dream of possessing one of them, let alone three.

In the old days, people would often say, “a buffalo is the start of a career.” Therefore, having a single buffalo at home to make a fortune (4) used to be a wish or even a life-changing dream (5) of many farming households. Strangely, however, few wanted children to be born in the year of the buffalo. At that time, knowing that their kids or grandchildren were born in the year of the buffalo, parents or grandparents would take a deep sigh (6). They were worrying that those children would lead a miserable life (7) later, just like that of a buffalo in Vietnam.

In the old days, Vietnam was still lacking in agricultural machinery. The buffalo then indeed contributed greatly to the life of Vietnamese farmers. A buffalo was supposed to work hard from dawn to dusk (8) performing all kind of jobs, from ploughing to pulling, and from hauling (9) to rice threshing (10). Furthermore, it was the buffaloes that had to drag logs in the forest, which evoked the deepest compassion (11).

As hardworking and diligent (12) as they were, buffaloes were never treated decently. What they were allowed to eat was no exception. The worst hay (13) which was refused by other domestic animals, even cattle, was used for buffaloes. Apparently, buffaloes were aware of how little the time was they had to rest. Therefore, they tried to eat as much as they could, regardless of how bad their food was, so that they would have enough energy for the next job.

But agriculture in Vietnam has since changed, and buffaloes have been replaced by machinery. Currently, only at a few places whose terrain (14) is quite unsuitable for agricultural machines do buffaloes have to work. Also, the jobs to be done by them are much less tiresome and the time for them to rest has increased. Instead of working tirelessly as their ancestors did, today’s buffaloes in Vietnam may take time to graze leisurely (15) in the field and then bathe in a waterhole (16). Although buffaloes have relinquished much of their significance (17) in Vietnam’s agriculture, they still play a role in her culture in addition to the food industry for their meat.

Changes in life have resulted in changes in conceptions (18). Such idioms as “cực như trâu” (literally, as hard-working as a buffalo) are now seldom heard. Many people, like my friend, give a big smile when their children are born in the year of the buffalo.

In that spirit, the Year of the Buffalo 2021 is considered one of good luck and great prosperity. Therefore, many married couples have planned children this year.


*Bài dịch gợi ý 2:

The buffalo is no longer slaving away (1)

By Phu Li / The Saigon Times Weekly

*American Speaker 3, Mr. Steven Lawrence:

The Year of the Buffalo, 2021, is associated with good luck and prosperity.

A friend of mine told me that by the end of the Lunar New Year, or Tet, he will have had a new family member. After congratulating him I joked that he was already the richest guy around, given that his family already has two “buffalos”.

Both my friend and his mother were born in the year of the buffalo. I told him that by adding a third buffalo to the family, his soon-to-be-born child, nobody would be able to keep up with (3) him. To that my friend let out a big self-satisfied laugh.

Each buffalo currently costs tens of millions of Vietnamese dong. Poor farming households can barely dream of owning one, let alone three.

In the old days people would say, “a buffalo is the start of a career.” One could earn a fortune (4) having a single buffalo at home, making it a life-changing dream (5) of many farming households.

Oddly enough, however, few wanted their children to be born in the year of the buffalo. In those days, a child born in that year was cause for heavy sighs (6) from parents and grandparents alike. They worried that these children would later lead miserable lives (7), just like that of a buffalo in Vietnam.

The buffalo contributed greatly to the lives of Vietnamese farmers back when Vietnam was still lacking in agricultural machinery. Buffalos were expected to work grueling hours, from dawn to dusk (8), performing all kind of jobs, from plowing and pulling to hauling (9) and rice threshing (10). Furthermore, it was buffalos that dragged the insanely heavy logs out of forests, which evoked the deepest compassion (11) from everyone.

As hardworking, diligent (12) and valued as they were, buffalos were never treated decently, and what they were given to eat was no exception. The worst hay (13), which was refused by other domestic animals, including cattle, was used for buffalos. Buffalos, seemingly aware of what little time they had to rest, would try to eat as much as they could, regardless how bad their food was, so that they would have enough energy for the next job.

Agriculture in Vietnam has since changed, of course. Buffalos have been replaced by machinery in all but a few areas where the terrain (14) is not suited to agricultural machines. There the buffalos still shoulder much of the work. The jobs to be done by them are much less tiresome, however, and the time for rest has increased. Unlike their tireless working ancestors, today’s buffalos in Vietnam may take time to graze leisurely (15) in the field and then bathe in a waterhole (16). Although buffalos have relinquished much of their significance (17) in Vietnam’s agriculture, they still play a role in her culture, in addition to the food industry for their meat.

Changes in lives have resulted in changes in conceptions (18). Vietnamese expressions like “as hard-working as a buffalo” (“cực như trâu”) are now seldom heard. And many people, like my friend, now proudly smile when their children are born in the year of the buffalo. Because in the 2021 Year of the Buffalo, the buffalo itself is considered a symbol of good luck and great prosperity. And, in that spirit, many married couples have deliberately planned to have children this year.


*Vocabulary:

Note: The definitions and examples are mainly taken from the Oxford Advanced Learner’s Dictionary.

(1) slave (away) (at sth) /sleɪv əˈweɪ/ (phr v): to work very hard

E.g. I’ve been slaving away all day trying to get this work finished.

(2) prosperity /prɑːˈsperəti/ (n): [U] ​the state of being successful, especially in making money

E.g. The country is enjoying a period of peace and prosperity.

(3) keep up with sb /kiːp ʌp wɪð/ (phr v): to manage to do as much or as well as other people

E.g. Jack’s having trouble keeping up with the rest of the class.

(4) make/amass a fortune /meɪk; əˈmæs ə ˈfɔːrtʃən/ (exp): to get a large amount of money

E.g. His family made/amassed a fortune during that period.

(5) life-changing /ˈlaɪf tʃeɪndʒɪŋ/ (adj): having such a big effect that it changes somebody’s life

E.g. Studying abroad is a life-changing experience.

(6) sigh /saɪ/ (n): an act or the sound of sighing

E.g. Paul gave a deep sigh of relief when he heard that the children were safe.

(7) miserable /ˈmɪzrəbl/ (adj): very unhappy or uncomfortable

E.g. My Father led a miserable life and everyone in the family suffered. He used to beat my mom when he was drunk.

(8) from dawn to dusk /frəm dɔːn tə dʌsk/ (exp): all day

E.g. We worked from dawn to dusk (= through the whole day while it is light).

(9) haul /hɔːl/ (v): ​to pull something/somebody with a lot of effort

E.g. She hauled her backpack onto her back.

(10) threshing /ˈθreʃɪŋ/ (n): [U] ​the act of separating grains of rice, wheat, etc. from the rest of the plant using a machine or, especially in the past, by hitting it with a special tool

E.g. a threshing machine

(11) compassion (for sb) /kəmˈpæʃn/ (n): a strong feeling of sympathy for people or animals who are suffering and a desire to help them

E.g. In like manner, the plight of a person with dementia who has no awareness of difficulty may evoke compassion even from strangers. (Handbook of Positive Psychology)

(12) diligent /ˈdɪlɪdʒənt/ (adj): (formal) showing care and effort in your work or duties

E.g. Tony is a very diligent student.

(13) hay /heɪ/ (n): [U] grass that has been cut and dried and is used as food for animals

E.g. They make hay to feed the cattle in winter.

(14) terrain /təˈreɪn/ (n): [C, U] ​used to refer to an area of land when you are mentioning its natural features, for example, if it is rough, flat, etc.

E.g. The truck bumped its way over the rough terrain.

(15) graze /ɡreɪz/ (v): [I, T] (of cows, sheep, etc.) to eat grass that is growing in a field

E.g. There were cows grazing beside the river.

(16) waterhole /ˈwɔːtərhəʊl/ (also watering hole /ˈwɔːtərɪŋ həʊl/) (n): a place in a hot country where animals go to drink

E.g. During these periods, rivers dry into a series of waterholes, which are an important resource for agriculture, town water supplies and industry.

(17) relinquish /rɪˈlɪŋkwɪʃ/ (v): (formal) ​to stop having something, especially when this happens unwillingly

E.g. We are, each of us, people who refuse to relinquish the significance of our ancestry and, instead, cherish the preservation of the legacy of those who went before us.

(18) conception /kənˈsepʃn/ (n): [C, U] an understanding or a belief of what something/somebody is or what something/somebody should be

E.g. He has no conception of how difficult life is if you’re unemployed.


Hãy theo dõi Reflective English trên trang Facebook “Reflective English,” nhóm “Biên – Phiên Dịch Tiếng Anh | Reflective English” và nhóm “Tiếng Anh Phổ Thông | Reflective English” nhé!



Tin tức liên quan

Cuộc chiến của những món ngon
Cuộc chiến của những món ngon

2797 Lượt xem

Tên các món ăn như “mắm tôm,” “thịt luộc mắm tôm chà,” “phá lấu,” “nội tạng bò tơ,” … có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Nguy cơ lũ chồng lũ ở miền Trung
Nguy cơ lũ chồng lũ ở miền Trung

3368 Lượt xem

“Nguy cơ chồng lũ” hay “tái hiện trận lũ lịch sử” dịch sang tiếng Anh như thế nào? Mọi người tham khảo ở bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Đơn vị xây dựng bản đồ sạt lở lên tiếng về việc “cảnh báo mà không ai nghe” (1)
Đơn vị xây dựng bản đồ sạt lở lên tiếng về việc “cảnh báo mà không ai nghe” (1)

1600 Lượt xem

Các cụm từ “bản đồ sạt lở,” “phân vùng cảnh báo trượt lở,” “người được chuyển giao,” “chủ quan,” … dịch sang tiếng Anh thế nào? Hãy tham khảo bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Nếu làm chậm đường dây 500 kV, EVN có thể bị phạt hàng ngàn tỉ đồng
Nếu làm chậm đường dây 500 kV, EVN có thể bị phạt hàng ngàn tỉ đồng

3163 Lượt xem

Các cụm từ như “UBND tỉnh,” “chậm tiến độ,” “các dự án thành phần” và “chi phí phát sinh” có thể dịch sang tiếng Anh như thế nào? Bạn đọc tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Sau Bình Dương đến lượt TP.HCM cảnh báo cá sấu trên sông Sài Gòn
Sau Bình Dương đến lượt TP.HCM cảnh báo cá sấu trên sông Sài Gòn

1472 Lượt xem

(Thanh Niên) – UBND Q.12 (TP.HCM) đã có văn bản yêu cầu các phường Thạnh Lộc, Thạnh Xuân và An Phú Đông tuyên truyền cảnh báo người dân về thông tin cá sấu xuất hiện (1) trên sông Sài Gòn.
Hơn 1.500 ôtô bị phạt ‘nguội’ (1) ở Sài Gòn
Hơn 1.500 ôtô bị phạt ‘nguội’ (1) ở Sài Gòn

1775 Lượt xem

(VnExpress) – Gần sáu tháng lắp camera giám sát ở 14 tuyến đường trung tâm, TP HCM ghi nhận 1.559 ôtô vi phạm, trong đó 265 trường hợp đã nộp phạt, chiếm gần 17%.
Ý kiến trái chiều khi nam công chức mặc áo dài đi làm
Ý kiến trái chiều khi nam công chức mặc áo dài đi làm

2040 Lượt xem

(ZingNews.vn) – “Bên cạnh sự ủng hộ thì cũng có những ý kiến trái chiều. Điều đó cho thấy cộng đồng rất quan tâm đến những giá trị văn hóa truyền thống,” ông Phan Thanh Hải nêu quan điểm.
Khóa bớt van để bia rượu đừng “chảy” tràn lan (Phần 1)
Khóa bớt van để bia rượu đừng “chảy” tràn lan (Phần 1)

3032 Lượt xem

Ở bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này, hãy cùng tìm hiểu thực trạng lạm dụng rượu bia (alcohol abuse) ở Việt Nam.
Giọng Việt kiều
Giọng Việt kiều

2302 Lượt xem

(TUỔI TRẺ CUỐI TUẦN / Hải Anh) – “Tôi ý thức rằng tôi sẽ không thể có được giọng của người Việt, bởi tôi mang hai dòng văn hóa Pháp – Việt. Bản sắc của tôi ở chỗ đó. Và sống thoải mái với hai nền văn hóa cũng là sống thoải mái với giọng lai của mình”.
Khởi tố vụ án tiếp viên hàng không 'làm lây lan nCoV'
Khởi tố vụ án tiếp viên hàng không 'làm lây lan nCoV'

1525 Lượt xem

Cụm từ “vi phạm nghiêm trọng” có thể dịch là “grossly violate” còn cụm từ “trong bối cảnh” có thể dịch là… Hãy tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Chàng trai nhận nuôi 3 trẻ mồ côi mẹ: ‘Cho đời một chút bình yên’
Chàng trai nhận nuôi 3 trẻ mồ côi mẹ: ‘Cho đời một chút bình yên’

1927 Lượt xem

Luyện dịch báo chí Việt-Anh qua câu chuyện “Chàng trai nhận nuôi 3 trẻ mồ côi mẹ: ‘Cho đời một chút bình yên’” này nhé!
Đề nghị xử lý nghiêm khắc vi phạm tại hồ thủy điện Thượng Nhật
Đề nghị xử lý nghiêm khắc vi phạm tại hồ thủy điện Thượng Nhật

1684 Lượt xem

Các cụm từ như “xử lý nghiêm khắc,” “tham gia cắt lũ,” “tích nước,” “gây mất an toàn,” “nhiều lần không chấp hành,” … dịch sang tiếng Anh như thế nào? Tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Lazada bị First News – Trí Việt khởi kiện vì bán sách giả
Lazada bị First News – Trí Việt khởi kiện vì bán sách giả

2375 Lượt xem

(PLO) – First News – Trí Việt đã chính thức nộp đơn khởi kiện Lazada lên Tòa án nhân dân Quận 1, TP.HCM, yêu cầu Lazada tháo gỡ ngay toàn bộ các thông tin liên quan của các gian hàng bán sách giả (1) bị First News – Trí Việt phát hiện…
Bé trai sinh ra còn nguyên trong “bọc điều”
Bé trai sinh ra còn nguyên trong “bọc điều”

3401 Lượt xem

Các thuật ngữ y khoa như “bọc ối,” “nước ối,” “ca mổ đẻ” và “vô sinh thứ phát” có thể dịch sang tiếng Anh theo ngôn ngữ bình dân như thế nào? Mời bạn đọc tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này.
2 toa tàu văng khỏi đường ray, đường sắt Bắc Nam ách tắc
2 toa tàu văng khỏi đường ray, đường sắt Bắc Nam ách tắc

1627 Lượt xem

Các cụm từ như “trật bánh 2 toa,” “khiến 2 toa tàu văng khỏi đường ray,” “không gây thiệt hại về người,” “tuyến từ Nam ra Bắc,” … dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy tham khảo Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Túm áo, hất thức ăn vào đồng nghiệp ở game show Việt
Túm áo, hất thức ăn vào đồng nghiệp ở game show Việt

2869 Lượt xem

Kéo chân, hất thức ăn hay tát nhẹ vào mặt đồng nghiệp là hài hước? Hãy tham khảo Bài luyện dịch Việt-Anh này nhé!
Nhiều khách sạn ở Khánh Hòa đã đóng cửa liên tục (1) hơn 5 tháng
Nhiều khách sạn ở Khánh Hòa đã đóng cửa liên tục (1) hơn 5 tháng

2451 Lượt xem

(TBKTSG Online) – Sau nhiều tháng gần như không có khách, giới kinh doanh khách sạn ở tỉnh Khánh Hòa chưa kịp mừng với công suất sử dụng phòng bình quân tăng đến 20% vào tháng trước thì (2) hiện tại, do đợt bùng phát dịch lần 2, công suất chỉ còn hơn 2%.
Nghệ sĩ Ánh Hoa: Lặng thầm trên phim, trong đời
Nghệ sĩ Ánh Hoa: Lặng thầm trên phim, trong đời

2010 Lượt xem

Nghệ sĩ Ánh Hoa – người mẹ tần tảo của màn ảnh Việt – đột ngột qua đời vào ngày 1 tháng 11 năm 2020. Reflective English xin gửi đến bạn đọc bài luyện dịch Việt-Anh về cuộc đời và sự nghiệp của bà.
Kỳ Duyên, Minh Triệu bị lật thuyền khi đi cứu trợ
Kỳ Duyên, Minh Triệu bị lật thuyền khi đi cứu trợ

2027 Lượt xem

Các cụm từ “thuyền bị lật,” “trong tầm kiểm soát,” “di chuyển vào các vùng sâu hơn,” … dịch sang tiếng Anh như thế nào? Tham khảo bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé.
Lộ trình tắt sóng điện thoại 'cục gạch’ (1)
Lộ trình tắt sóng điện thoại 'cục gạch’ (1)

1715 Lượt xem

Các cụm từ như “điện thoại ‘cục gạch’,” “tắt sóng 2G,” “công nghệ cũ,” “khả thi,” … dịch sang tiếng Anh như thế nào? Hãy theo dõi bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này nhé!
Nhìn về tình thân trước “deadline” đời người
Nhìn về tình thân trước “deadline” đời người

2720 Lượt xem

Reflective English trân trọng giới thiệu Bài luyện dịch báo chí Việt-Anh này để tưởng nhớ Nghệ sĩ Chí Tài.

Bình luận
  • Đánh giá của bạn
Đã thêm vào giỏ hàng