Buồn như con chuồn chuồn

Có lẽ ít nhiều một số người trong chúng ta đôi khi cũng đặt câu hỏi – bâng quơ cho vui thôi – rằng Is the dragonfly really sad? Hoặc con gián có chán không.

Tôi không rõ những câu nói tếu táo này có tự bao giờ, nhưng chắc chắn là chúng đã rộ lên thành câu nói cửa miệng của giới trẻ - thành catchphrases for the young – từ sau khi cuốn Sát thủ đầu mưng mủ ra đời cách đây ít năm, để rồi có cả những tiểu phẩm, những clip ca nhạc mượn những câu nói ngẫu hứng này để có thêm gia vị.

Và, một câu hỏi khác: liệu có bao nhiêu câu nói kiểu này kinh qua thời gian để đi vào kho tàng thành ngữ tiếng Việt, kiểu như Lanh chanh như hành không muối hay Lừ đừ như ông từ vào đền? Có lẽ không cần phải bàn thêm rằng do các đặc điểm ngữ âm, tiếng Việt rất dễ “nên vần nên điệu,” và có một lợi thế rất lớn trong việc hình thành và phát triển thành ngữ, ca dao…

Thế còn tiếng Anh thì sao, có cách nói nào kiểu như Nhỏ như con thỏ hay Cướp trên giàn mướp không? Câu trả lời là có đấy, dù thật sự là tôi không rõ kiểu nói này phổ biến ở mức độ nào, và có thành trào lưu kiểu như Sát thủ đầu mưng mủ hay không.

Trước tiên, xin phép mổ xẻ một chút về kiểu nói này. Trong phần lớn các tổ hợp từ này, thường người ta chỉ chú ý đến từ đầu tiên là mang nghĩa cụ thể, chủ đạo, còn các từ đi sau thường chỉ là “thêm mắm dặm muối” thôi. Ừ thì buồn, còn chú chuồn chuồn không quan trọng; ừ thì nhỏ, còn con thỏ là chuyện khác; ừ thì chán, thây kệ con gián. Và, thậm chí trong những thành ngữ lâu đời như đã minh họa ở trên, thì hành không muối chỉ nhạt nhẽo thôi chứ, ai dám bảo là nó lanh chanh.

Và tiếng Anh, ở khía cạnh này, cũng thật thú vị. Chúng ta cùng xem thử một vài thành ngữ sau nhé.

She is loose as a goose. Cô ấy thật thoải mái, thật sảng khoái, thật thư thái. Rất giống phải không các bạn? Và nghĩa chính nằm ở chữ loose nhé. My girlfriend is nice as pie. Chu cha ơi, bạn gái tôi dễ thương đến bất ngờ. Nghĩa cũng nằm ở nice chứ không phải pie. Bạn gái như thế thì thảo nào I am happy as larry. Dĩ nhiên là hạnh phúc rồi, chẳng phải bận tâm đến anh chàng larry nào đó. Còn fit as a fiddle, tức khỏe như vâm, thì âm tiết đã bớt rhyming, tức ít vần điệu đi một chút, nhưng cùng một kiểu nói.

Cũng có kiểu thành ngữ được cấu tạo tương tự, nhưng nghĩa nằm ở cả hai thành tố. Chẳng hạn busy as a bee (không phải là bận như con rận nhé các bạn), thì từ bee tự nó đã gợi lên hình ảnh cần mẫn, bận rộn rồi, dù nó chỉ đóng vai trò bổ nghĩa cho busy trong thành ngữ này mà thôi. Hoặc là khi ta nói bored to the core, nghĩa là chán đến tận xương tủy, chán lắm lắm, thì từ core cũng đóng vai trò bổ nghĩa tương tự như vậy.

Xin lưu ý với các bạn rằng các ví dụ nêu trên là thành ngữ, chứ không phải là cách so sánh bằng, và do vậy, ta không thêm chữ as trước chúng để thể hiện sự so sánh.

Có một số thành ngữ khác mà nghĩa của nó, nếu không cẩn thận, rất dễ gây hiểu lầm nếu ta không biết nó là thành ngữ mà cứ dịch theo từng từ. Chẳng hạn, a walk in the park chỉ có ý nói đến một công việc dễ dàng, chứ chẳng có công viên hay đi bộ nào ở đây. Hoặc, trên nhóm Biên phiên-dịch tiếng Anh Reflective English, đầu tuần này, có bạn hỏi là by hook or by crook nên dịch thế nào. Cần chú ý là hookcrook giống nhau về hình dáng, trong đó hook là chiếc móc, còn crook là chiếc gậy một đầu uốn cong cũng rất giống hook. Và tùy ngữ cảnh mà ta có thể sử dụng từ khác nhau. Tôi nhớ lời kêu gọi kháng chiến trong sách giáo khoa năm xưa: “Có súng dùng súng, có gươm dùng gươm,” tức là mọi phương tiện có thể.

Để kết thúc bài viết, xin thưa với bạn đọc là kiểu nói được trình bày trong bài viết này là rất informal, rất thoải mái trong văn nói, nhưng tôi không thấy có thật nhiều trong tiếng Anh, vốn rất khác biệt với tiếng Việt về nhiều phương diện. Nhưng, nếu bạn vẫn muốn biết buồn như con chuồn chuồn dịch như thế nào, thì tôi xin kể cho bạn một mẩu chuyện thật ngắn. Có lần, khi giao tiếp với một người bản ngữ, tôi nói đùa rằng I am sad as a rat. Không biết có phải vì có nhiều công trình nghiên cứu về sad rat ở Tây hay không mà anh bạn Tây phá ra cười, và gave a thumbs-up.


Hãy theo dõi Reflective English trên trang Facebook “Reflective English,” nhóm “Biên – Phiên Dịch Tiếng Anh | Reflective English” và nhóm “Tiếng Anh Phổ Thông | Reflective English” nhé!


Tin tức liên quan

Quarantini là gì?
Quarantini là gì?

3181 Lượt xem

(REFLECTIVE ENGLISH) – Nếu không phải là một người bản xứ nói tiếng Anh, một native speaker, thì chúng ta thấy ngôn ngữ Anh nhiều khi thật kỳ cục nhưng cũng lắm thú vị, nhất là trong chuyện ghép hai từ để tạo ra một từ mới.
Chữ That đa năng
Chữ That đa năng

1900 Lượt xem

(REFLECTIVE ENGLISH) – Ai mà không biết chữ that! NHƯNG… mấy ai mà biết hết được chữ that. Đấy là đang nói với người học tiếng Anh như là một ngôn ngữ nước ngoài!
Trên cả tuyệt vời
Trên cả tuyệt vời

6219 Lượt xem

Tựa bài viết là một cách nói rất phổ biến, trong tiếng Việt lẫn tiếng Anh, đến mức nhiều tổ hợp từ (collocation) dạng như thế này được một số từ điển phân loại như là thành ngữ - idiom, cho dù có nhiều ý kiến cho rằng kiểu nói này rất informal, không phù hợp với văn phong nghiêm túc.
Ngôn ngữ của Trump (Kỳ 2)
Ngôn ngữ của Trump (Kỳ 2)

2214 Lượt xem

Trong kỳ trước, chúng ta đã đề cập đến hai từ Bigly và Covfefe của Trump. Nhiều người thắc mắc không biết Tổng thống dùng hai từ này với nghĩa cụ thể như thế nào.
Học Cách Diễn Tả và Dịch Ngôn Ngữ Quy Cách Trang Trọng (*)
Học Cách Diễn Tả và Dịch Ngôn Ngữ Quy Cách Trang Trọng (*)

2320 Lượt xem

Messagio del Santo Padre Message from Pope Francis to U.S. President Joe Biden Thông điệp Đức giáo hoàng Francisco gửi Tân tổng thống Hoa Kì Joe Biden
Từ “in” and “out” đến “ins and outs”
Từ “in” and “out” đến “ins and outs”

2389 Lượt xem

(REFLECTIVE ENGLISH) – Tôi biết mình đối mặt với chút rắc rối khi tình cờ gặp câu “She is in with the right man”. Chà chà, hơi lạ đấy.
Phân Tích Bài Đọc Cambridge IELTS 16 Academic: The Future of Work
Phân Tích Bài Đọc Cambridge IELTS 16 Academic: The Future of Work

6924 Lượt xem

Reflective English phân tích ngôn ngữ học thuật qua bài đọc hiểu trích sách Cambridge IELTS 16 Academic, “The Future of Work”.
Từ láy trong tiếng Anh
Từ láy trong tiếng Anh

7398 Lượt xem

(REFLECTIVE ENGLISH) – Từ láy, trong tiếng Việt, có lẽ ai ai cũng biết, vì chúng là một phần phổ biến trong ngôn ngữ hàng ngày. Từ láy thường được cấu tạo bởi hai từ đơn, có đặc điểm giống nhau chỉ ở nguyên âm như hấp tấp, hoặc phụ âm như long lanh, hay có thể giống nhau cả nguyên âm và phụ âm như luôn luôn.
Quen mà lạ…
Quen mà lạ…

2930 Lượt xem

(REFLECTIVE ENGLISH) – Nói chung – generally speaking – những từ này thì ai cũng biết, đơn giản vì chúng là những từ “nhập môn” tiếng Anh. To say, to speak, to tell, to talk,… và hàng loạt các từ cơ bản như thế, quen đến nỗi, lắm khi chúng ta bỏ qua khi đọc một đoạn văn, một bài báo, không chịu tìm hiểu thấu đáo, để rồi, cũng lắm khi… chúng ta tắc tị khi đụng chuyện.
Dịch tục ngữ?
Dịch tục ngữ?

4880 Lượt xem

(REFLECTIVE ENGLISH) – Nếu dịch nghĩa là phản, to translate is to betray, thì điều này đặc biệt đúng khi đề cập đến tục ngữ (proverbs) hay thành ngữ (idioms). Nếu bạn bỏ công tìm thành ngữ “Lúng túng như gà mắc tóc” trong tiếng Anh chẳng hạn, thì có lẽ bạn sẽ uổng công. Thử google thành ngữ này, kết quả “Embarassing as a chicken with hair” chắc chắn sẽ khiến cho bạn thật sự… lúng túng.
Học Tiếng Anh cùng New Scientist: Australia’s Delta Wave
Học Tiếng Anh cùng New Scientist: Australia’s Delta Wave

2715 Lượt xem

Reflective English trích dẫn tin New Scientist (Covid-19: Lockdown not enough to stop Australia’s delta variant crisis) về tình dịch dịch bệnh Covid-19 ở Sydney, Australia, có những điểm tương đồng với tình hình chống dịch ở thành phố Hồ Chí Minh.
Thế Giới Chủ Quan và Khách Quan, Thế Giới Cảm Nhận và Thực Tại
Thế Giới Chủ Quan và Khách Quan, Thế Giới Cảm Nhận và Thực Tại

2142 Lượt xem

(*) Reflective English xin cảm ơn thầy Trần Đình Tâm, một giáo viên tiếng Anh, đã gửi đến bài viết "Thế Giới Chủ Quan và Khách Quan, Thế Giới Cảm Nhận và Thực Tại" này để đóng góp cho mục Real-Life English.
Learn How We Can Introduce Vietnam’s Tet Celebration to the World of English (Part 1)
Learn How We Can Introduce Vietnam’s Tet Celebration to the World of English (Part 1)

4608 Lượt xem

Chúc mừng năm mới! Happy New Year! Ở bài này, chúng ta tìm hiểu cách giới thiệu Tết (the Lunar New Year holiday, or Tet) bằng tiếng Anh nhé!
Learn How We Can Introduce Vietnam’s Tet Celebration to the World of English (Part 2)
Learn How We Can Introduce Vietnam’s Tet Celebration to the World of English (Part 2)

3395 Lượt xem

Chúc mừng năm mới! Happy New Year! Chúng ta tiếp tục tìm hiểu cách giới thiệu Tết (the Lunar New Year holiday, or Tet) bằng tiếng Anh nhé!
Một chút “lãng mạn” với chứng khoán
Một chút “lãng mạn” với chứng khoán

2686 Lượt xem

Rất có thể bạn sẽ bắt gặp đâu đó tiêu đề một bài báo về chứng khoán đại loại như “Bear mauls bottom fishers”. Nghe có vẻ như thiên nhiên hoang dã, nhưng thật sự lại là thương trường khắc nghiệt. Và, trên thị trường chứng khoán, có lẽ có đến hàng chục loài vật được gọi tên.
Goodness là gì?
Goodness là gì?

3536 Lượt xem

(REFLECTIVE ENGLISH) – Just for the sake of asking. Hỏi chỉ để hỏi, vì ai cũng biết “goodness” nghĩa là sự tốt lành. Nhưng bài viết không nói về sự tốt lành, mà là về “cái sự.”
Học tiếng Anh qua New Scientist: Covid-19 Vaccines and Myocarditis
Học tiếng Anh qua New Scientist: Covid-19 Vaccines and Myocarditis

2940 Lượt xem

Reflective English trích dẫn một bài báo từ New Scientist bàn về hệ quả vaccine Covid-19 nhằm phân tích ngôn ngữ khoa học cũng như cách viết báo dễ theo dõi theo từng đoạn văn ngắn, từ 1 đến 3 câu ghép và câu phức ghép.
Thú vị với body
Thú vị với "body"

2612 Lượt xem

(REFLECTIVE ENGLISH) – Nhập môn tiếng Anh không ai lại không biết nghĩa của từ “body”. Cơ thể người hay loài vật là “body,” thân xe hay thân máy bay là “body,” và “a body” cũng tương tự như “a person,” như khi ta nói “I cannot imagine a body once lived here.” Và từ ghép với “body” cũng thế, “nobody,” “anybody,” “somebody” là chuyện abc của tiếng Anh, là cơ bản như “nuts and bolts,” ai không biết thì phải “get back to square one”.
Phân Tích Bài Đọc Cambridge IELTS 16 Academic: Attitudes towards Artificial Intelligence
Phân Tích Bài Đọc Cambridge IELTS 16 Academic: Attitudes towards Artificial Intelligence

4936 Lượt xem

Reflective English phân tích ngôn ngữ học thuật qua bài đọc hiểu trích sách Cambridge IELTS 16 Academic, “Attitudes towards Artificial Intelligence”.
Ngôn ngữ của Trump (Kỳ 1)
Ngôn ngữ của Trump (Kỳ 1)

2325 Lượt xem

Chẳng cần thống kê, những người theo dõi chính trường Mỹ thời gian gần đây đều biết rằng Trump nói nhiều. Từ những cuộc tranh luận với ứng viên Dân chủ Joe Biden cho đến các cuộc vận động tranh cử, ai cũng thấy vị Tổng thốnthứ 45 của Hoa Kỳ, Donald Trump, đã nói không biết mệt mỏi, đôi khi nói liên tục vài tiếng đồng hồ.
Chặng đua nước rút (Part 3)
Chặng đua nước rút (Part 3)

2167 Lượt xem

Bầu cử tổng thống Mỹ đã bước vào giai đoạn cuối cùng. Cho đến thời điểm này, dù còn khoảng một tháng nữa mới đến Election Day, nhưng cử tri ở nhiều bang đã bắt đầu đi bỏ phiếu sớm – early voting.

Bình luận
  • Đánh giá của bạn
Đã thêm vào giỏ hàng